Albisteak | Shaking HUB

Irene Amantegi (Fagor Automation), Meet the Shaker saioko protagonista berria

June 11, 2026 by

Meet the Shaker by MONDRAGON saioak atal berri bat aurkezten du Irene Amantegirekin, Fagor Automationeko kidearekin. Elkarrizketa honek ingeniaritzaren, elektronikaren eta kontrolaren arloan duen esperientziara hurbiltzeko aukera ematen du.

Atal berri honetan, Irenek bere ibilbideaz, ingeniaritza akademikotik proiektu errealetara egindako jauziaz eta Fagor Automation bezalako ingurune teknologiko batean bere egunerokoaren parte diren erronka batzuez hitz egiten du.

*Bideo hontan gazteleraz hitz egiten da.

Ikasgelatik proiektu errealetara

Ataleko gaietako bat mundu akademikotik enpresa industrial batera egindako jauzia nola bizi den da.

Irenek prozesu hori nolakoa izan den partekatzen du, baita zer suposatzen duen ezagutza teknikoak lantzetik proiektu konkretuetan aplikatzera pasatzeak ere; benetako beharrei erantzunez eta industriarako irtenbide erabilgarriak bilatzen dituzten taldeekin batera.

Arazo konkretuei erantzuten dien teknologia

Elkarrizketak elektronikaren eta kontrolaren arloan ere sakontzen du, Fagor Automationen lanean oso presente dauden bi esparrutan.

Hortik abiatuta, Irenek gehien interesatzen zaizkion erronka teknologikoez hitz egiten du, eta mota horretako proiektuek teknologia ikuspegi praktiko batetik begiratzera behartzen dutela azaltzen du: arazoa ondo ulertu, irtenbide bat bilatu eta aplikatuko den testuingurura egokitu.

Programatzen edo diseinatzen jakitetik harago

Hain sektore teknikoan, giza gaitasunez hitz egiteko tartea ere badago.

Atalean zehar, Irenek talde teknikoetan lan egiteko garrantzitsuak diren gaitasunei buruz hausnartzen du, ezagutza espezializatutik harago. Izan ere, proiektu konplexuetan, elkarlanean aritzen jakitea, komunikatzea eta beste pertsona batzuekin elkar ulertzea ere lanaren parte da.

Etorriko denarekiko jakin-mina

Atalak etorkizunera ere begiratzen du, une honetan jakin-min handiena sortzen dioten teknologiei buruzko galdera baten bidez.

Irenek zertan lan egiten duen ez ezik, zer gairi erreparatzen dien eta sektoreko zenbait erronka teknologikok norantz egin dezaketen nola ikusten duen ezagutzeko modu bat da.

Hurrengo gonbidatuarentzako galdera

Meet the Shaker atal guztietan bezala, elkarrizketa hurrengo parte-hartzaileari zuzendutako galdera batekin amaitzen da.

Horrela, formatuak ekosistemako pertsonen arteko galdera-erantzunen kate hori mantentzen du, MONDRAGONen barruan berrikuntza ulertzeko esperientziak, begiradak eta modu desberdinak lotuz.

Mekanizatzen duten robotak: automatizazio aurreratua makina-erremintan

June 9, 2026 by

Shaking Talks by MONDRAGON-en atal berria argitaratu da, oraingoan industria modernoko erronka zorrotzenetako batean zentratuta: automatizazioa eta robotika fabrikazio aurreratuko prozesuetan nola txertatu zehaztasuna eta kontrola galdu gabe.

Atal honetan, María Ruizek Unax Lasarekin hitz egiten du, Danobateko CNC robotikaren arloko zehaztasun-ingeniariararekin, eta Mikel Álvarez de Eulaterekin, Soraluceko ingeniariararekin. Biak Danobatgroupen integratutako kooperatiba industrialak dira. Fabrikazio aurreratuko ingurune zorrotzenetan benetan automatizatzeak zer esan nahi duen azaltzen duen elkarrizketa tekniko eta zuzena.

*Bideo hontan gazteleraz hitz egiten dute.

Benetako arazoa: pieza handiak, geometria konplexuak eta labur geratzen diren robotak

Bezero batek robot batekin mekanizatu nahi duenean, ez du teknologia kapritxo hutsez bilatzen. Normalean, makina-erremintak konbentziionalak ezin dituen pieza handiak eta geometria konplexuak landu nahi ditu. Robotaren malgutasuna bilatzen du, baina makina-erremintaren ezaugarriekin.

Arazoa da robot industrial estandarrak ez direla mekanizatzeko diseinatuak. Historikoki piezak manipulatu eta mugitzeko erabili dira, ez mekanizazioak eskatzen duen zurruntasun eta egonkortasunarekin lan egiteko. Tresna piezarekin kontaktuan jartzen denean, edozein desplazamenduak bibrazioak sortzen ditu, eta bibrazio horiek azalera-akabera txarra eta tolerantzia kanpoko piezak eragiten dituzte.

Bi mundu horien arteko hutsune hori da Danobat betetzen erabaki duen espazioa.

Zer esan nahi du makina autonomoa izateak?

Mikel Álvarez de Eulatek eguneroko adibide batekin azaltzen du: garbigailua edo igogailua modu independentean funtzionatzen duten bezala, makina-erremintaren automatizazioa norabide berean aurreratu da. Lehen operarioak prozesua eten behar zuen tresna aldatzeko, gaur egun makinak berak kudeatzen du automatikoki.

Aurrerapen horrek aurrera egin du: gaur egun paletizazio-sistemak, piezak eta tresnak aldatzen dituzten robotak eta giza esku-hartze zuzenik gabe denbora luzez lan egin dezaketen zelulak txertatzen ari dira. Helburua alferrikako denborak ezabatzea da eta operarioak balio handiagoko lanetan aritu ahal izatea.

Aldea markatzen duten hiru erabaki teknologiko

Makina-erremintaren prestazioen mailara hurbiltzeko, Danobat-ek hiru erabaki teknologiko gako hartu ditu, Unax Lasak atalean azaltzen duenez.

Lehenengoa sistemaren zurruntasuna diseinu-fasean maximizatzea da, egitura osoa optimizatzeko elementu finituen tresnak erabiliz. Horri artikulazioetan maisumorroiaren kontzeptua gehitzen zaio: ardatz bakoitzeko bi motor, bat mugimenduko norabidean eta bestea aurkako norabidean, holgura mekanikoak ezabatzeko eta sistema etengabe tentatzeko.

Bigarrena amortiguazio aktiboa da. Tresna piezarekin kontaktuan jartzen denean, roboten egitura-modu batekin bat eginez gero erresonantzia eragin dezakeen maiztasun-espektro bat sortzen du. Hori saihesteko, efektu horiek modu aktiboan atenpatzen dituen sistema bat txertatu dute.

Hirugarrena denbora errealeko kalibraketa eta konpentsazioa da, Idekorekin batera garatua. Robota posizio ezberdinetan neurtzen duen laser-sistema baten bidez, algoritmo matematiko bat sortzen dute mugimendu bitartean ibilbidea zuzentzen duena, eragiketa bakoitzean zehaztasuna hobetuz.

Paletizazioaren abantailak: etenik gabe ekoitzi

Palet-sistemarik gabe, operarioak pieza bakoitza noiz bukatzen den egon behar du zain, kendu, hurrengoa finkatu eta lerrokatze-egiaztapena egin, 5 edo 10 ordu iraun dezakeen prozesu batean. Sistema paletizatu batekin, makinak lan egiten duen bitartean hurrengo pieza presta dezake, eta prest dagoenean automatikoki zikloan sartzen da.

Emaitza: makinak ez du denbora galtzen, operariek modu eraginkorragoan lan egiten dute eta hainbat makina zelula partekatuan batu daitezke, robot batek kudeatutako tresna-biltegi zentral batekin, mekanizatzen ari den piezaren arabera bakoitzari behar duena bidaltzen diona. Teorian, sistemak asteko 7 egunetan 24 orduz funtziona dezake, operario gutxiagorekin eta malgutasun handiagoarekin.

Ezin diren ahazteko erronkak

Automatizazioak ere bere alde zorrotza du. Mikel Álvarez de Eulatek adierazi bezala, instalazio bakoitza diseinatu, programatu eta bezeroaren behar zehatz eta ekoizteko pieza motara egokitu behar da. Ez dago fotokopiarik: proiektu bakoitza berezia da, eta horrek soluzioak berrerabiltzea zailtzen du.

Horrek profil teknikoki prestatuagoak eskatzen ditu, bai diseinuan, bai programazioan eta bai operazioan. Lehen operario batek edozein makinatan lan egin zezakeen oinarrizko prestakuntzarekin; orain sistema horren ezagutza espezifikoa behar du. Eta automatizazioak giza akatsak ezabatzen dituen arren, kasuistika berriak sartzen ditu, bezeroek ekoizpenean arazorik ez izateko aurreikusi behar direnak.

Mundu bakoitzetik hartzen duena

Danobat-en robotak robot industrial mundutik askatasun-gradu 6ak hartzen ditu, aplikazio ezberdinetarako malgutasuna eta irekitasuna ematen dizkionak. Makina-erremintaren mundutik zehaztasunean jarritako fokua, egituren zaintza, bibrazio-moduen kudeaketa eta ibilbide-programazioa hartzen ditu.

Bereziki garrantzitsua den xehetasun bat: makina-erremintaren kontrol numeriko konbentzionala txertatu dute, eta horri esker operario batek G kodean programa dezake robota, Soraluceko fresamailu bat edo beste edozein mekanizazio-zentro programatuko lukeen bezala. Horrek sarrera-oztopoa murrizten du eta industrian dagoeneko dagoen ezagutzarekin zuzenean lotzen da.

Sektore honek behar duen talentua

Atalak etorkizunari eta proiektu mota honek behar dituen profilei begira ixten du. Unax Lasak lau arlo nabarmentzen ditu: robotika, mekanika, kontrola eta prozesuak.

Mikel Álvarez de Eulatek gehitzen du automatizazioa ezin dela ulertu Python bezalako hizkuntza programaziorik gabe, eta gakoa ez dela esparru guztiak menderatzea, baizik eta diziplina anitzeko taldeetan lan egiten jakitea, arlo batean espezializatzea eta handik ezagutza zabaltzen joatea.

🎙️ Atal osoa ikusi dezakezu jada eta robotika nola ari den fabrikazio aurreratua barrutik birdefinitzen deskubritu.

Zibersegurtasuna eta geopolitika: erronka berria enpresentzat

May 7, 2026 by

Shaking Talks by MONDRAGON podcastaren atal honetan enpresa askok oraindik guztiz barneratu ez duten aldaketa bati heldu diogu: zibersegurtasuna ezin da dagoeneko geopolitika kontuan hartu gabe aztertu.

Maria Penillarekin (ZIUR Fundazioa) eta Juan Manuel Valienterekin (Secure IT) batera, nazioarteko testuinguruak mehatxu motetan, arrisku-mailan eta erakundeek hartu beharreko erabakietan zuzenean nola eragiten duen aztertu dugu.

*Bideo honetan gazteleraz hitz egiten dute.

Nazioarteko testuinguruak dagoeneko eragina du zure enpresan

Ataleko gakoetako bat da nazioarteko gatazkek eta herrialdeen arteko tentsioek zibersegurtasunaren agertokia nola aldatzen ari diren ulertzea. Jada ez da soilik sistemak eraso isolatuetatik babestea; arriskua testuinguru globalaren arabera handitu daitekeela ulertu behar da.

Horrek esan nahi du enpresa batek bere esposizioa handituta ikus dezakeela barruan ezer aldatu gabe, jarduten duen inguruneagatik soilik. Horrela, zibersegurtasuna arazo tekniko hutsa izatetik testuinguru geopolitikoari zuzenean lotutako faktore izatera igarotzen da.

Arriskua kanpoan ere badago: hirugarrenak eta hornidura-katea

Beste gai nagusietako bat mendekotasun teknologikoa da. Erakunde askok beren eguneroko jardueraren parte diren hornitzaileekin, partnerrekin edo kanpoko soluzioekin lan egiten dute.

Arazoa da elementu horietako batek huts egiten badu edo zaurgarria bada, eragina erakunde osora zabal daitekeela. Horregatik, atalean azpimarratzen da beharrezkoa dela hirugarrenen arriskua ebaluatzea eta hornidura-kate digitala segurtasun-estrategiaren barruko puntu kritiko gisa ulertzea.

Eskakizun handiagoa: araudia eta erabakiak hartzea

Elkarrizketan Europak testuinguru horri nola erantzuten ari zaion ere aztertzen da, enpresetako zibersegurtasun-maila igotzea helburu duten araudi berrien bidez.

Horrek erronka bikoitza dakar: araudi-eskakizun handiagoetara egokitzea, berritzeko gaitasuna moteldu gabe. Eszenatoki honetan, zibersegurtasuna ez da arlo teknikoaren ardura soilik, eta erabaki estrategikoen parte izatera igarotzen da, zuzendaritza zuzenean inplikatuz.

Nondik hasi?

Azterketaz harago, atalak galdera praktiko bat planteatzen du: zer egin beharko lukete enpresek gaur egun?

Erantzuna lehentasunak ezartzetik, jarduten duten testuingurua ulertzetik eta zibersegurtasuna estrategian integratzen hasterik dator. Jada ez da nahikoa gorabeheren aurrean erreakzionatzea; beharrezkoa da aurrea hartzea eta arriskua modu jarraituan kudeatzea.

🎙️ Dagoeneko ikus dezakezu atal osoa, eta ezagutu nola ari den zibersegurtasuna industriaren etorkizuna eta enpresen erresilientzia eraldatzen.

Berrikuntza industrian: robotak intralogistikan

April 7, 2026 by

Shaking HUBek Shaking Talks by MONDRAGON-en atal berri bat aurkeztu du, oraingoan egungo industriarako funtsezkoa den gai batean zentratuta: intralogistika eta robotek ekoizpen-inguruneen eraldaketan duten papera.

Atal honetan, María Ruiz-ek Irati Guibelalde-rekin (Orkli) eta Unax Urrutia-rekin (Eika) hitz egiten du benetako proiektu bati buruz: robot autonomoen garapena eta ezarpena, fabrikako barne-mugimenduak optimizatzeko.

Elkarrizketa honek askotan oharkabean pasatzen den, baina funtsezkoa den zerbait jartzen du erdigunean: nola mugitzen den materiala industria-planta baten barruan.

*Bideo honetan gazteleraz hitz egiten dute

Intralogistika: dena konektatzen duen sistema

Industria-berrikuntzaz hitz egiten dugunean, normalean makinak, automatizazioa edo ekoizpena datozkigu burura. Baina badago beste elementu garrantzitsu bat: materialen barne-fluxua.

Harrera, biltegiratzea, garraioa, prestaketa eta bidalketa.
Fabrika barruan gertatzen den guztia, produktua garaiz eta baldintza egokietan iritsi dadin.

Atalean azaltzen den bezala, fluxu horrek huts egiten badu, sistema osoak jasaten du. Horregatik, intralogistika industriaren barruan hobekuntza-eremu giltzarri bihurtzen ari da.

Egunerokoa optimizatzen duten robotak

Orkli eta Eikaren artean garatutako proiektua behar zehatz batetik sortzen da:
lan errepikakorrak murriztea, eraginkortasuna hobetzea eta barne-prozesuen gaineko kontrol handiagoa lortzea.

Horretarako, robot autonomoak txertatu dira, plantaren barruan materialak garraiatzeko gai direnak, karga eta behar desberdinetara egokituz.

Teknologiaz harago, ideia nagusi bat dago: mugimenduak automatizatzea, pertsonek balio handiagoko zereginetan jarri ahal izateko arreta.

Enpresen arteko lankidetza

Proiektu honen elementu bereizgarrietako bat erakundeen arteko lankidetza da.

Alde batetik, Orklik ekoizpen-fluxuaren, barne-logistikaren eta plantaren benetako beharren ezagutza eskaintzen du.
Bestetik, Eikak soluzioak ingurune industrial errealetan balioztatzen ditu, horrek dakartzan eskakizun guztiekin.

Lankidetza honek ikaskuntzak partekatzeko, akatsak murrizteko eta ezarpenean azkarrago aurrera egiteko aukera eman du.

Ekosistema batean lan egiteak berrikuntza nola azkartzen duen erakusten duen adibide argia da.

Aukera bat talentuarentzat

Atal honek beste hausnarketa bat ere uzten du:
industria aldatzen ari da, eta harekin batera, profil profesionalak ere bai.

Gaur egun, ez da nahikoa indar fisikoa izatea; teknologia ulertzea, datuak kudeatzea eta gero eta digitalagoak diren inguruneetara egokitzea beharrezkoa da.

Talentua gaztearentzat, honek aukera bat irekitzen du: automatizazio-proiektuetan barrutik parte hartzea eta aplikazio zuzena duten gaitasunak garatzea.

🎙️ Dagoeneko ikus dezakezu atal osoa eta intralogistikak industria barrutik nola eraldatzen duen ezagutu.

Jon Carmona (IKERLAN), Meet the Shaker saioaren gonbidatu berria

March 24, 2026 by

Meet the Shaker serieak atal berri bat aurkezten du, oraingoan Jon Carmona, IKERLANeko ikertzailea, gonbidatu dela. Elkarrizketan, adimen artifizialaren bilakaerari eta industriarako duen aplikazioari buruzko bere ikuspegia partekatzen du.

Elkarrizketa hurbil baten bidez, bere egunerokoa, etengabe aldatzen ari den ingurune batean zerk motibatzen duen eta teknologiaren etorkizuna nola ulertzen duen ezagutzeko aukera ematen du.

Teknologia globala, tokiko industriara aplikatuta

Elkarrizketan zehar, Jonek azaltzen du nolakoa den IKERLAN bezalako ingurune batean lan egitea: munduan gertatzen ari diren aldaketak aztertu eta horiek inguruko industriara nola eraman pentsatzen den espazioa.

Ildo horretan, ideia nagusi bat azpimarratzen du: ChatGPT bezalako tresnak gero eta gehiago erabiltzen diren arren, ez dute enpresa bakoitzaren testuinguru zehatza ezagutzen. Horregatik, erronka da teknologia horiek nola funtzionatzen duten ulertzea eta industriaren behar errealetara egokitutako soluzio propioak garatzea.

Gelditzen ez den ingurune batean ikasten jarraitzea

Beste alderdi garrantzitsu bat adimen artifizialaren eboluzio-abiadura da. Carmonaren arabera, hilabete gutxitan gauzak asko aldatzen dira, eta horrek etengabe ikasten jarraitzera behartzen du.

Erritmo horrek ingurune zorrotza sortzen du, baina aldi berean oso motibagarria da, etengabe galdera bera sortzen delako: nola egin dezakegu hau hobeto?

MONDRAGON ekosistemaren balioa

Carmonak azpimarratzen du baita ere MONDRAGON ekosisteman lan egitearen balioa, bereziki epe luzerako ikuspegia eta pertsonengan jartzen den fokua.

Bere esanetan, ez da soilik berehalako emaitzetan pentsatzen; etorkizuna kontuan hartuta eraikitzen da, pertsonetan oinarritutako lankidetza-kultura baten barruan.

Adimen artifiziala gero eta integratuago

Etorkizunari begira, Carmonak uste du adimen artifiziala gero eta integratuago egongo dela enpresen egunerokoan.

Datozen urteetan, mugikorra edo e-posta erabiltzea bezain ohikoa izango dela dio: tresna bat gehiago, modu naturalean integratua. Gainera, eraginkorragoa izango da, industria bakoitzera egokituagoa eta araudi argiagoekin.

Elkarrizketa jarraitzen duen galdera

Saioaren amaieran, ohikoa den bezala, galdera bat uzten dio hurrengo Shakerrari, Meet the Shaker seriearen elkarrizketa kateatuaren formatua mantenduz.

Shaking HUBek bultzatutako ekimen honen helburua MONDRAGON ekosisteman berrikuntza sustatzen duten pertsonak gertutik ezagutzea da, haien ikuspegia eta esperientzia partekatuz, eraldaketa teknologikoaren testuinguruan.

IDEKOk IAan oinarritutako teknologiak aurkeztu zituen BIEMHen, fabrikazio aeroespaziala aurreratzeko

March 16, 2026 by

IDEKO zentro teknologikoak BIEMHen (Makina-Erremintaren Nazioarteko Biurtekoa) parte hartu zuen, fabrikazio aurreratuaren erronkei erantzuteko garatzen ari den hainbat teknologia aurkezteko, bereziki aeroespaziala bezalako sektore zorrotzetarako.

Bere standean, IDEKOk fabrikazio-prozesuen zehaztasuna, produktibitatea eta kalitatea hobetzea helburu duten hainbat soluzio erakutsi zituen. Horien artean nabarmendu zen doitasun handiko robotika, material konpositezko aeroegituren mekanizazioan aplikatua. Teknologia horri esker, robot industrialaren portaera doitasun handiko makina-erreminta baten mailara hurbiltzea posible da.

Soluzio horietako askok adimen artifizialeko teknologiak integratzen dituzte. Horri esker, prozesuak denbora errealean monitoriza daitezke, makinek sortutako datu bolumen handiak aztertu eta anomaliak goiz detektatu. Gaitasun horiei esker, ekoizpena optimizatu eta kalitate-kontrola indartu daiteke industria-ingurune konplexuetan.

Mekanizazioan egonkortasuna eta kontrola hobetzeko teknologiak

IDEKOk mekanizazio-prozesu konplexuetan bibrazioak murriztu edo ezabatzeko teknologia berriak ere aurkeztu zituen; izan ere, hori balio erantsi handiko osagaien fabrikazioan erronka nagusietako bat da. Aurkeztutako soluzioen artean, bibrazioen diagnostikorako sistema aurreratuak denbora errealean eta mekanizazioan piezak eta tresnak egonkortzeko tresnak nabarmendu ziren.

Digitalizazio industriala ere izan zen azpimarratutako beste arloetako bat. IDEKOk makinen monitorizazio aurreratuko eta datuen analisirako tresnak aurkeztu zituen, gorabeherak aurreikusteko, ekoizpen-prozesuak optimizatzeko eta operazioen eraginkortasun globala hobetzeko.

Bi hamarkadako lankidetza ITP Aerorekin

Azokaren testuinguruan, IDEKOk ITP Aerorekin ia 20 urteko lankidetza ere nabarmendu zuen. Propultsio aeroespazialean mundu mailako erreferentea den enpresa horrekin batera, urte hauetan zehar soluzio teknologiko aurreratuak garatu eta ezarri dituzte, tartean adimen artifizialean oinarritutako tresnak, industria-prozesuen eraginkortasuna, kalitatea eta jasangarritasuna hobetzeko.

Garapen horien bidez, IDEKOk industria-sektorearen bazkide teknologiko gisa duen rola sendotzen jarraitzen du, gero eta fabrikazio-prozesu eraginkorragoak, zehatzagoak eta jasangarriagoak bultzatuz.